Therapy dogs

Elke dag brengt voor Jeroen tal van uitdagingen met zich mee.
Hij wordt overspoeld door prikkels van buitenaf en alsof dat nog niet genoeg is blijven de gedachtes in zijn hoofd ook nog constant malen.
Als dit alles teveel wordt, is het voor Jeroen heel moeilijk om de spanningen weer kwijt te komen. Hij begint te ijsberen en raakt geïrriteerd. 
Een “verkeerde” blik kan dan al voldoende zijn om te ontploffen.
Agressie is dan niet vreemd en vaak heftig.

Jeroen geeft tijdens deze momenten vaak een schreeuw om hulp. Maar hoe die hulp er dan het beste uit kan zien weet hij vaak zelf ook niet.
Waardoor het niet altijd mogelijk is de sneltrein op tijd af te remmen.

De hond doet iets wat ons als hulpverleners meestal niet lukt. Als Jeroen zich onrustig begint te voelen, begint de hond hem te volgen. Hij wijkt niet meer van zijn zeide, hoe geagiteerd Jeroen ook wordt. De hond laat zich niet wegjagen.

En dan gebeurd er bijna iets wonderbaarlijks:
Jeroen gaat stilstaan en de hond schuift tegen zijn been aan en kijkt omhoog. Jeroen kijkt eens naar onder en zegt: “ik geloof dat ik opgefokt ben” hij volgt mij al de hele tijd. Het blijft echter niet bij dit besef. Jeroen komt ook echt tot rust, hij wilt immers niet dat de hond iets overkomt. 

therapydogs3

Elke dinsdagochtend gaat hier de wekker extra vroeg. Met een slaperig gevoel sla ik om 5.30 de dekens van me af en sloop ik op mijn tenen door het huis om mijn huisgenoten niet wakker te maken. Maar beneden liggen 4 huisgenoten die ik niet voor de gek kan houden. Die mij, hoe vroeg het ook is, met een flinke kwispel goedemorgen wensen.

Ik trek mijn schoenen aan en rits mijn jas nog eens goed dicht. Daar gaan we met z’n vijfjes het donker in om de dag goed te beginnen, met een flinke ochtend wandeling.

Terug gekomen van onze ochtendgymnastiek lopen we even naar binnen om twee roedel genoten gedag te zeggen en de laatste spullen te pakken. Het kost heel veel moeite om de overige twee te dempen in hun enthousiasme, zodat de rest nog even kan blijven slapen. Staarten zwiepen in het rond en her en der ontsnapt en een klein piepje. De deur gaat open en…..

…. zoef ze staan al voor de auto! Gaan we nu?!? Gaan we nu?!?

Na ongeveer 20 minuutjes in de auto mogen ze er weer uit, die vrolijke staart blijft aan een stuk door kwispelen. Als we dan eindelijk door het hek zijn en de riemen af mogen, rennen ze in een rotvaart naar de deur.  In de hoop al een glimp op te vangen van onze collega’s van die dag.

therapydogs-4

Sinds september 2015 vergezellen Kiwi en Odin mij elke dinsdag naar het werk. Ik werk op een woongroep met getraumatiseerde en hechtingsgestoorde jongeren. Jongeren waarvoor het dagelijks leven een enorme uitdaging is.
Na een aantal keer een workshop hondentraining aan de kinderen te hebben gegeven, was al snel de positieve bijdragen van de honden duidelijk. Zo ontstond het idee, om dit op onze uitdagende groep, in te gaan zetten.

De jongeren waar wij mee werken hebben in hun (soms al hele jonge) leven veel te verwerken gekregen. Dit heeft zijn weerslag op hun functioneren. Vaak hebben ze noodgedwongen bepaalde gedragingen aangeleerd, om te kunnen overleven. Gedrag wat hun nu juist vaak in de problemen helpt.

Door de heftige situaties waarin ze hebben verkeerd, zijn ze steeds verder van hun lichaam en gevoel af gaan staan. Ze zien vaak hun emoties niet aan komen. Waardoor ze zelf en hun omgeving, het idee krijgen dat ze in een seconde van 0 tot 100 gaan. Waarbij 100 betekend dat ze heel heftig uiting geven aan die emotie.
Wij als getrainde professionals zien de jongeren vaak wel oplopen. Echter blijkt dit niet altijd voldoende. Een wantrouwen richting andere geeft vaak niet de opening die je zou willen om de jongeren attent te maken op wat er in zijn of haar lichaam gebeurd. We moeten het dus vaak doen met gesprekken achteraf.

therapydogs

Honden bieden een ingang die we zelf vaak niet hebben. Als Odin en Kiwi op het werk zijn, is hun aanwezigheid meestal voldoende om een bepaalde rust te creëren. Als jongeren niet lekker in hun vel zitten, zoeken ze de honden op om even lekker te knuffelen of in de tuin een balspelletje te spelen. Het is bij ons geen vreemd beeld de jongeren al knuffelend met een hond op de grond aan te treffen.

Door de honden in te zetten in een trainingsprogramma, gaan we samen met de jongeren een serieuze zoektocht aan. Een jongere start de eerste keer met wat simpele gehoorzaamheidsoefeningen. Die hij samen met de hond doorloopt. Na deze les zie je vaak al een sterke groei in hun zelfvertrouwen. Afhankelijk van het niveau van de jongeren en de combinatie met de hond maken we dan een vervolgplan.

Dat kan van alles zijn, maar het belangrijkste punt is dat we met een hele rustige opbouw langzaam de frustratie bij de jongeren gaan opzoeken. De een voelt al frustratie als een redelijk gemakkelijke oefening niet perfect gaat. De ander bereikt dat punt pas na weken trainen van een bepaalde truc. Maar de frustrtatie bereiken we altijd.

En dan kunnen we aan de slag! Ik probeer de jongeren inzicht te geven in de signalen die hun lichaam afgeeft. Of de gedachtes die er ineens opduiken. Dat vertalen we vervolgens naar situaties op de groep of het dagelijks leven. En zo bouwen we samen langzaam herkenning van emoties op.

Het voelt vaak alsof we samen op een koort dansen. De jongeren vinden het een moeilijk proces en zijn vaak gewend op te geven als het moeilijk wordt. Daarbij schrikken ze van de emoties die ineens los kunnen komen. Het is constant een balans zoeken tussen druk opvoeren en het leuk houden. Als ze eenmaal bij het frustratie stukje aangekomen zijn, merk ik vaak dat de motivatie voor het project terug loopt.
Toch mooi om te zien dat juist als hun dag niet goed verloopt en ik een beetje doorduw, de training vaak wel het verschil voor de rest van de dag kan maken!

therapydog2

Hoe gaan de honden hiermee om?

Beide honden gaan anders om met de druk die het werk met zich mee brengt.

Kiwi lijkt eigenlijk al vanaf dag 1 weinig last te ervaren van de enorme emotie schommelingen om hem heen. Hij is zeer stabiel en rustig, maar ook altijd in voor een partijtje robben. Wat ik meestal zie is dat in het begin van een traject de jongeren een sterke voorkeur hebben voor Kiwi. Hij is voorspelbaar en spiegelt het gedrag van de jongeren door afstand te nemen of door gewoon ineens een speeltje te pakken en uit te nodigen tot spel. Vooral dat laatste breekt vaak het ijzer. Op de momenten dat hij niet 1 op 1 met een jongeren aan de slag is, zoekt hij zich een plekje op en gaat rustig liggen. Hij lijkt dan ook meteen weer heel goed af te kunnen schakelen.

Odin heeft langer nodig om op te warmen. Als iemand nieuw voor hem is, zal hij zeker zijn best voor hun doen. Maar in het echte contact houdt hij vaak afstand. Contact moet bij hem echt groeien. Iets wat ik wel heel goed kan gebruiken om het gedrag  van de kinderen mee te vergelijken. Eenmaal opgewarmd gaat hij echter een stap verder als Kiwi. Als hij je in zijn hart gesloten heeft, blijft blijf je daar ook. Inmiddels is gebleken dat hij met iedereen zo’n sterke band aan kan gaan. Knuffelmomenten zijn dus meer voor Odin weggelegd. Even een traantje verstoppen in zijn vacht vind hij echt geen probleem meer.

Odin laat zich in tegenstelling tot Kiwi veel meer beïnvloeden door de emotie schommelingen om hem heen.  Wanneer emoties te heftig worden of spanningen te hoog oplopen spiegelt hij door gewoonweg niets meer te doen (stagneren). Zijn aandacht is er moeilijk bij te krijgen en hij gaat veel oversprong gedrag vertonen. Uiterst frustrerend voor de jongeren, maar een hele duidelijke spiegel. Gelukkig draait dit gedrag 100% om als de jongeren weer rust gevonden heeft. Wat daarmee een heel sterk leermoment geeft.

Ook tijdens zijn rustmomenten blijft Odin constant de emoties van iedereen pijlen. Dit is uiteraard uiterst vermoeiend voor hem. Waardoor we af en toe de keus moeten maken hem uit het groepsproces te halen en even zijn alleen tijd gunnen om weer tot zichzelf te komen.  Je kunt je voorstellen dat beide honden na een dag hard werken dan ook voor pampus thuis liggen.

Maar de dinsdag erop staan ze toch weer met een enorme kwispel te wachten tot ze weer aan de slag kunnen!

* Onze oudste dame Jola gaat ook wel eens een dagje mee naar het werk. Die loopt geen project meer mee, maar haar aanwezigheid wordt door de jongeren wel enorm gewaardeerd. Op het werk is Jola altijd opzoek naar nabijheid en knuffels, ze zit tegen je been, ze ligt op je voeten, kruipt op je schoot en noem maar op. Op het eind van zo’n dag krijg ik haar vaak maar met moeite mee. Want niet alleen de jongeren genieten hier van!

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s